24.11.2020, 16:56

Kentsel Dönüşüm

Çok iyi niyetle ve Türkiye’nin ihtiyacı olan 6306 sayılı yasanın içinde birbiriyle uyuşmayan maddeler, uygulamadaki zorluklar nedeniyle mutlaka tecrübelerimizden de faydalanarak bugünün şart ve koşullarına göre kanunun revize edilmesi gerekiyor. Sorunların en başında, yasanın içindeki tezatlıklarla beraber, yerel idarelerin ve vatandaşın hâlâ bu yasa hakkında bilgi sahibi olmaması ve vatandaşların bu sürece dahil edilmemesi geliyor. Ayrıca en büyük engellerden biri de bu işle ilgili ayrı bir bankanın devreye alınmamasıdır. Finansman desteği olmadan kentsel dönüşümü başarmak mümkün değildir. Bunun için de sadece kentsel dönüşüm projelerine finansman sağlayacak bankanın kurulması gerektiğine inanıyorum.

Kentsel dönüşümde vatandaşlarımızın bazı hakları var. O hakları bir kez daha hatırlatmakta yarar olduğunu düşünüyorum:

· Veraset, intikal ve damga vergisi muafiyeti,

· Noter ve belediye harçlarının bir bölümünden muafiyet,

· 18 aya kadar kira yardımı,

· İsterler ise 10 yıl ödemeli, binanın yeniden yapımı ile ilgili kentsel dönüşüm kredisi

Kentsel dönüşümü iyi anlatmalıyız

Kentsel dönüşüm sadece “Bir binanın yıkılıp yerine yeni bir binanın yapılması” gibi algılanmamalı. Can ve mal güveliği riski olan binaları yenilerken alan bazlı düşünülerek yapılacak olan kentsel dönüşüm çalışmalarında, sosyal donatı alanlarını barındıran, ulaşım aksları çözülmüş, mahalle kültürünü ve beşeri ilişkileri güçlendiren, kaybolmaya yüz tutmuş manevi değerlerin geri kazanımını sağlayan, yeraltı ve yerüstü tabi zenginliklerini ve tarihi koruyan, milli mimari ile yöresel mimariyi ön plana alan, kendi enerjisini kendi üreten, akıllı bina ve akıllı şehir planlamasını yapan, vatandaş mülkiyetine saygı duyan ve toplumsal uzlaşı anlayışının hakim olması gerekmektedir.

Bu nedenle sağlıklı bir kentsel dönüşüm çalışması ve uygulaması yapılacaksa bu dönüşümü siyasi bir malzeme olarak görmeden ve siyasi bir çekişmeye mahal vermeden, milli seferberlik ruhu ile merkezi hükümet, yerel idareler ve vatandaşın mutlaka sürece dahil edilmesi gerekmektedir. Vatandaşın rıza ve muvafakatini alarak, vatandaşın hiçbir hakkı kaybolmadan mevcut hakları korunarak ve haklarının yüzde 15-20 eksiği ile verileceğini izah ederek, kendi içinden değerini çıkaran bir sistem oluşturulmalıdır. Vatandaşın bilgilendirilmesi çok şeffaf olmalı ki bu işin rant odaklı olmadığını ve sağlıklı bina ve sağlıklı çevreye kavuşmada hizmet odaklı bir dönüşümün yapılacağının anlatılması gerekiyor. En doğru olanı, alan bazlı dönüşümün olması, böyle olduğu taktirde daha yaşanabilir bir çevre, marka değeri yüksek şehirlere kavuşuruz.

Kendi binalarını bu yasa kapsamında yenilemek isteyenlere de mevcut haklarının anlatılması, sağlanan imkanların günün koşullarına göre yeniden revize edilmesi, aynı zamanda da ilave teşviklerin mutlaka vatandaşa sunulması lazım.

İzmir depreminin ardından…

Öncelikli olarak vatandaşlarımıza 6306 sayılı yasanın yani kentsel dönüşüm yasası, onların anlayacağı şekilde, tüm haklarının ne olacağı çok net olarak anlatılmalı. Kentsel dönüşümün neden, niçin, ne amaçla yapıldığını, yapılan çalışmaların can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan mevcut yapı ve çevrenin daha güvenli ve sağlıklı bina ve çevreye kavuşmak amacıyla yapıldığını, rant getirici değil, hizmet ve sağlıklı alanlar için yapıldığı tüm verileriyle anlatılmalı. Vatandaşlarımız da bu bilgiler ışığında hakkından fazlasını talep edemeyeceğini anlamalıdır. Kentsel dönüşüm çalışması yapan ilgili idarelerin de bu anlamda süreçte problem yaratan değil, problem çözmek isteyen tavrını sergilemeleri gerekmektedir.

Vatandaşlarımız öncelikle şunu bilmelidir ki, hiçbir kurum veya özel şirket eski binayı yıkıp yerine bedelsiz olarak kimseye bedelsiz bina yapmaz. Bu nedenle de yapılacak olan çalışmalarda kendi bütçesini kendi içinden çıkararak sistemlere vatandaş yardımcı olup, hakkından fazlasını talep etmemeleri lazım.

Eğer bina sahibi kendi binasını yenilemek isterse, devletin sağladığı imkanları iyi bilmeli ve süreci mutlaka konusunda tecrübeli kurumsal firmalarla götürmelerinde fayda vardır. Nasıl hastalandığımızda veya bir ağrımız olduğunda doktora gidip muayene ve gerekli tahlilleri yaptırıyorsak öncelikli olarak mutlaka 1999 yılından önce yapılan binalarda oturan vatandaşlarımız da mutlaka oturdukları binalarının risk analiz raporlarını yaptırsınlar. Can güvenliğimiz için bu çok önemli olup, bana bir şey olmaz diye rahat davranmasınlar.

Unutmamamız gereken bir şey var ki “Deprem değil, bina öldürür.” Bunun örneklerini de devamlı yaşıyoruz. En son örneğini de acılarımızla İzmir’de yaşadık. Yıkıcı bir deprem şiddeti olmamasına rağmen, zemin yapısının da yumuşak bir zemin olması sebebiyle 25 yıl önce yapılan binalar çöktü ve vatandaşlarımızı kaybettik.

Yaptığımız tespitlerde, mevcut zemin yapısına uygun binaların yapılmadığını, aynı zamanda kullanılan betonun mukavemetinin zayıf olduğunu, donatı eksikliği ve işçilik hatalarının yanı sıra yıkılan bazı binalarda zemin katlarında kolon kaldırıldığı ve inşaat yapılırken yapılması gereken kontrollerin yapılmadığını tespit ettik. Bölge zemini yumuşak ve sıvılaşmaya müsait bir zemin yapısı olmasından kaynaklı, yapılan binalar bu zemin yapısına uygun binalar değildir.

Olan deprem, esasında beklediğimiz İzmir depremi olmayıp, Sisam depremidir. Şiddeti de yıkıcı bir deprem şiddeti olmamasına rağmen, zemin büyütmesinden kaynaklı ve yukarıda bahsettiğim nedenlerden dolayı can ve mal kayıpları olmuştur.

Bundan 2 yıl önce bu konuya dikkat çekmek için, İzmir’de acilen 40 bin binanın yenilenmesi gerektiğini ifade etmiştik. Bu kadar uyarılarımıza rağmen, maalesef, geçen bunca zamanda hiçbir şey yapılmamıştır. Yaptığımız incelemelerde maalesef yıkılan binalar hakkında 2012 ve 2018 yıllarında ilgili belediye tarafından tutanak tutulmuş ve o tutanakta binaların ve zemininin kötü olduğu belirtilmiştir. Bina sahiplerine bu tutanak tebliğ edilmesine rağmen bina sahipleri maalesef can ve mal güvenliği taşımayan oturdukları binalarla ilgili bir çalışma yapmamışlardır. İlgili belediye de can ve mal güvenliği açısından riskli olabilecek binalar ile ilgili tebliğ yapmakla kalmış, süreci takip etmemiş ve kaderlerine terk edilmiştir. Halbuki belediyelerin imar kanuna göre (madde 39) süreci takip etmeli, mal sahiplerince gerekli çalışmalarının yapılmadığını tespit etmeli, yapılmadı ise yasaya göre belediye kendi gerekli tahliye işlemlerini yapmalıydı.

Maalesef bunun gibi binlerce riskli yapı olup, hâlâ bu binalarda oturan vatandaşlarımız var. Yasaya göre tahliye etmeleri gerekirken, vatandaşlarımız da duyarsız davranmaktadır. Böyle durumları ilgili belediyeler takip etmeli, hâlâ tahliye etmeyenler var ise kolluk güçleri vasıtası ile tahliyeleri gerçekleştirmelidir. Tabii ki bunu yaparken de vatandaşı mağdur etmeden ve vatandaşın güvende oturabilecekleri alternatifleri de mümkün olduğunca sağlamalıdırlar.

Son cümle olarak, her şeyden önce bizlerin toplum olarak “zihinsel dönüşümü” mutlaka gerçekleştirmeliyiz.

Yorumlar (0)
24
açık
Namaz Vakti 26 Temmuz 2021
İmsak 03:27
Güneş 05:16
Öğle 12:46
İkindi 16:43
Akşam 20:06
Yatsı 21:48
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü