24.11.2020, 16:56

Kentsel Dönüşüm

Çok iyi niyetle ve Türkiye’nin ihtiyacı olan 6306 sayılı yasanın içinde birbiriyle uyuşmayan maddeler, uygulamadaki zorluklar nedeniyle mutlaka tecrübelerimizden de faydalanarak bugünün şart ve koşullarına göre kanunun revize edilmesi gerekiyor. Sorunların en başında, yasanın içindeki tezatlıklarla beraber, yerel idarelerin ve vatandaşın hâlâ bu yasa hakkında bilgi sahibi olmaması ve vatandaşların bu sürece dahil edilmemesi geliyor. Ayrıca en büyük engellerden biri de bu işle ilgili ayrı bir bankanın devreye alınmamasıdır. Finansman desteği olmadan kentsel dönüşümü başarmak mümkün değildir. Bunun için de sadece kentsel dönüşüm projelerine finansman sağlayacak bankanın kurulması gerektiğine inanıyorum.

Kentsel dönüşümde vatandaşlarımızın bazı hakları var. O hakları bir kez daha hatırlatmakta yarar olduğunu düşünüyorum:

· Veraset, intikal ve damga vergisi muafiyeti,

· Noter ve belediye harçlarının bir bölümünden muafiyet,

· 18 aya kadar kira yardımı,

· İsterler ise 10 yıl ödemeli, binanın yeniden yapımı ile ilgili kentsel dönüşüm kredisi

Kentsel dönüşümü iyi anlatmalıyız

Kentsel dönüşüm sadece “Bir binanın yıkılıp yerine yeni bir binanın yapılması” gibi algılanmamalı. Can ve mal güveliği riski olan binaları yenilerken alan bazlı düşünülerek yapılacak olan kentsel dönüşüm çalışmalarında, sosyal donatı alanlarını barındıran, ulaşım aksları çözülmüş, mahalle kültürünü ve beşeri ilişkileri güçlendiren, kaybolmaya yüz tutmuş manevi değerlerin geri kazanımını sağlayan, yeraltı ve yerüstü tabi zenginliklerini ve tarihi koruyan, milli mimari ile yöresel mimariyi ön plana alan, kendi enerjisini kendi üreten, akıllı bina ve akıllı şehir planlamasını yapan, vatandaş mülkiyetine saygı duyan ve toplumsal uzlaşı anlayışının hakim olması gerekmektedir.

Bu nedenle sağlıklı bir kentsel dönüşüm çalışması ve uygulaması yapılacaksa bu dönüşümü siyasi bir malzeme olarak görmeden ve siyasi bir çekişmeye mahal vermeden, milli seferberlik ruhu ile merkezi hükümet, yerel idareler ve vatandaşın mutlaka sürece dahil edilmesi gerekmektedir. Vatandaşın rıza ve muvafakatini alarak, vatandaşın hiçbir hakkı kaybolmadan mevcut hakları korunarak ve haklarının yüzde 15-20 eksiği ile verileceğini izah ederek, kendi içinden değerini çıkaran bir sistem oluşturulmalıdır. Vatandaşın bilgilendirilmesi çok şeffaf olmalı ki bu işin rant odaklı olmadığını ve sağlıklı bina ve sağlıklı çevreye kavuşmada hizmet odaklı bir dönüşümün yapılacağının anlatılması gerekiyor. En doğru olanı, alan bazlı dönüşümün olması, böyle olduğu taktirde daha yaşanabilir bir çevre, marka değeri yüksek şehirlere kavuşuruz.

Kendi binalarını bu yasa kapsamında yenilemek isteyenlere de mevcut haklarının anlatılması, sağlanan imkanların günün koşullarına göre yeniden revize edilmesi, aynı zamanda da ilave teşviklerin mutlaka vatandaşa sunulması lazım.

İzmir depreminin ardından…

Öncelikli olarak vatandaşlarımıza 6306 sayılı yasanın yani kentsel dönüşüm yasası, onların anlayacağı şekilde, tüm haklarının ne olacağı çok net olarak anlatılmalı. Kentsel dönüşümün neden, niçin, ne amaçla yapıldığını, yapılan çalışmaların can ve mal güvenliğini tehlikeye sokan mevcut yapı ve çevrenin daha güvenli ve sağlıklı bina ve çevreye kavuşmak amacıyla yapıldığını, rant getirici değil, hizmet ve sağlıklı alanlar için yapıldığı tüm verileriyle anlatılmalı. Vatandaşlarımız da bu bilgiler ışığında hakkından fazlasını talep edemeyeceğini anlamalıdır. Kentsel dönüşüm çalışması yapan ilgili idarelerin de bu anlamda süreçte problem yaratan değil, problem çözmek isteyen tavrını sergilemeleri gerekmektedir.

Vatandaşlarımız öncelikle şunu bilmelidir ki, hiçbir kurum veya özel şirket eski binayı yıkıp yerine bedelsiz olarak kimseye bedelsiz bina yapmaz. Bu nedenle de yapılacak olan çalışmalarda kendi bütçesini kendi içinden çıkararak sistemlere vatandaş yardımcı olup, hakkından fazlasını talep etmemeleri lazım.

Eğer bina sahibi kendi binasını yenilemek isterse, devletin sağladığı imkanları iyi bilmeli ve süreci mutlaka konusunda tecrübeli kurumsal firmalarla götürmelerinde fayda vardır. Nasıl hastalandığımızda veya bir ağrımız olduğunda doktora gidip muayene ve gerekli tahlilleri yaptırıyorsak öncelikli olarak mutlaka 1999 yılından önce yapılan binalarda oturan vatandaşlarımız da mutlaka oturdukları binalarının risk analiz raporlarını yaptırsınlar. Can güvenliğimiz için bu çok önemli olup, bana bir şey olmaz diye rahat davranmasınlar.

Unutmamamız gereken bir şey var ki “Deprem değil, bina öldürür.” Bunun örneklerini de devamlı yaşıyoruz. En son örneğini de acılarımızla İzmir’de yaşadık. Yıkıcı bir deprem şiddeti olmamasına rağmen, zemin yapısının da yumuşak bir zemin olması sebebiyle 25 yıl önce yapılan binalar çöktü ve vatandaşlarımızı kaybettik.

Yaptığımız tespitlerde, mevcut zemin yapısına uygun binaların yapılmadığını, aynı zamanda kullanılan betonun mukavemetinin zayıf olduğunu, donatı eksikliği ve işçilik hatalarının yanı sıra yıkılan bazı binalarda zemin katlarında kolon kaldırıldığı ve inşaat yapılırken yapılması gereken kontrollerin yapılmadığını tespit ettik. Bölge zemini yumuşak ve sıvılaşmaya müsait bir zemin yapısı olmasından kaynaklı, yapılan binalar bu zemin yapısına uygun binalar değildir.

Olan deprem, esasında beklediğimiz İzmir depremi olmayıp, Sisam depremidir. Şiddeti de yıkıcı bir deprem şiddeti olmamasına rağmen, zemin büyütmesinden kaynaklı ve yukarıda bahsettiğim nedenlerden dolayı can ve mal kayıpları olmuştur.

Bundan 2 yıl önce bu konuya dikkat çekmek için, İzmir’de acilen 40 bin binanın yenilenmesi gerektiğini ifade etmiştik. Bu kadar uyarılarımıza rağmen, maalesef, geçen bunca zamanda hiçbir şey yapılmamıştır. Yaptığımız incelemelerde maalesef yıkılan binalar hakkında 2012 ve 2018 yıllarında ilgili belediye tarafından tutanak tutulmuş ve o tutanakta binaların ve zemininin kötü olduğu belirtilmiştir. Bina sahiplerine bu tutanak tebliğ edilmesine rağmen bina sahipleri maalesef can ve mal güvenliği taşımayan oturdukları binalarla ilgili bir çalışma yapmamışlardır. İlgili belediye de can ve mal güvenliği açısından riskli olabilecek binalar ile ilgili tebliğ yapmakla kalmış, süreci takip etmemiş ve kaderlerine terk edilmiştir. Halbuki belediyelerin imar kanuna göre (madde 39) süreci takip etmeli, mal sahiplerince gerekli çalışmalarının yapılmadığını tespit etmeli, yapılmadı ise yasaya göre belediye kendi gerekli tahliye işlemlerini yapmalıydı.

Maalesef bunun gibi binlerce riskli yapı olup, hâlâ bu binalarda oturan vatandaşlarımız var. Yasaya göre tahliye etmeleri gerekirken, vatandaşlarımız da duyarsız davranmaktadır. Böyle durumları ilgili belediyeler takip etmeli, hâlâ tahliye etmeyenler var ise kolluk güçleri vasıtası ile tahliyeleri gerçekleştirmelidir. Tabii ki bunu yaparken de vatandaşı mağdur etmeden ve vatandaşın güvende oturabilecekleri alternatifleri de mümkün olduğunca sağlamalıdırlar.

Son cümle olarak, her şeyden önce bizlerin toplum olarak “zihinsel dönüşümü” mutlaka gerçekleştirmeliyiz.

Yorumlar (0)
2
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 26 Şubat 2021
İmsak 05:42
Güneş 07:07
Öğle 12:53
İkindi 15:56
Akşam 18:28
Yatsı 19:48
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemen Belediyespor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19
Günün Karikatürü Tümü