banner109

Doları arttıran nedenler

Dolar/TL bugün 15,25'e kadar yükselirken, uzmanlar artışın temel nedenlerini ve bundan sonrasına ilişkin öngörülerini anlattı.

EKONOMİ 10.05.2022, 14:20 Hande Onat
Doları arttıran nedenler

Döviz kurlarındaki istikrar, son birkaç günde bozuldu. Yaklaşık iki aydır 14,50-15,00 aralığında seyreden dolar kuru, dün 15'i aşarken, bugün kurda 15,25 seviyesi görüldü. Euro kuru da bugün 16,14'ü gördü.

20 Aralık 2021 tarihinde 18,36'yı gördükten sonra Merkez Bankası'nın (TCMB) rezerv satışları ve kur korumalı mevduat (KKM) başta olmak üzere bir dizi geçici önlemle baskılanan dolar kuru, bir kez daha yönünü yukarı çevirdi.

Ekonomistler, TCMB'nin son dört ayda yaklaşık 30 milyar dolarlık örtülü rezerv satışıyla döviz kurlarını belirli bir seviyede tutmaya çalıştığını belirtiyor ancak mevcut düşük faiz, yüksek enflasyon, yüksek cari açık ve düşük rezerv seviyesiyle kurları tutmanın giderek daha zor hale geldiği uyarısında bulunuyordu.

Uzmanlar, döviz kurlarındaki artışın nedenlerini ve bundan sonra yaşanabilecekleri sozcu.com.tr'ye anlattı.

‘FİNANSAL İSTİKRAR YAVAŞ YAVAŞ ÇATIRDIYOR’

Ekonomist Murat Kubilay, “Cari fazla ve sermaye girişi üzerine kurgulanan ve kur korumalı mevduat ile örtülü rezerv satışlarına dayanan finansal istikrar yavaş yavaş çatırdıyor” dedi.

Ukrayna savaşının patlak vermesiyle tekrar iyice bozulan cari açığın finansmanının KKM sayesinde bozulan dövizlerle karşılanmaya çalışıldığını ve küresel enerji fiyatlarındaki sert artıştan dolayı ekonomi yönetiminin 14 seviyesi yerine 15 TL seviyesini yeni savunma hattı belirlediğini hatırlatan Kubilay, kurda baskıyı artıran faktörleri şöyle sıraladı:

“Körfez ülkeleri gibi alternatif rotalardan beklenen sermaye girişinin olmaması, KKM'ye dövizden dönüşle girişlerin durması ve enerji fiyatlarındaki yüksek seyir nedeniyle oluşan döviz talebi; ABD Merkez Bankası (Fed) başta olmak üzere küresel ölçekte önem haiz eden merkez bankalarının parasal sıkılaşma kararları ile baskıyı artırdı.”

YENİ DÖVİZ ŞOKU UYARISI

Doların dünya çapında son birkaç hafta içinde yüzde 5-7 arasında değer kazanmasının döviz kurundaki savunma hattının kırılmasının tetikleyici nedeni olduğuna işaret eden Kubilay, “Kısa vadede döviz kurunda yukarı yön sürecek, ancak geçtiğimiz yılın kasım ve aralık aylarındaki ölçüsüz bir patlama için henüz yeterli stres birikimi yok. Fakat 2022 yılının ikinci yarısından itibaren yeni bir şok için önkoşullar sağlanmış olacak” uyarısında bulundu.

Eğer ekonomi yönetimi daha olağan politikalara geçmezse, daha önce yaşanmış senaryoların daha şiddetli yaşanabileceğine işaret eden Kubilay, “Bu esnada sermaye serbestisini kısıtlayan ama katı sermaye kontrolü olmayan önlemler artıyor. Bu kısa vadede döviz talebini öteliyor fakat oluşturduğu güvensizlikle uzun vadeli istikrara hasar veriyor” değerlendirmesinde bulundu.

‘İHRACAT KAYGILARIYLA İZİN VERİLDİ’

“Reel kur değerlendiği ve dış ticarette avantaj azaldığı için TCMB kur artışına izin mi veriyor? Ya da rezerv kaybı, cari açık ve dolar endeksindeki değerlenme nedeniyle kuru eski seviyede tutmak daha zor hale mi geldi” sorularına yanıt veren Sardis Research Danışmanlık’tan stratejist Evren Kırıkoğlu, “Bunların hepsi belli ölçülerde etkili” dedi ve şu değerlendirmede bulundu:

“Üretici enflasyonundaki artış kur yükselişinin çok üzerinde, bu durum ihracatçının rekabetçiliğini azaltıyor. Üstüne bir de küresel para birimleri dolara karşı değer kaybettikçe, TL’nin göreceli rekabetçiliği daha da azalıyor. Bunun için kurların yükselmesini arzulayan bir kesim var zaten.”

“Kurlara rezervler ile müdahale edildiğini biliyoruz, orada henüz sınıra dayanılmadı, ama orta vadeli görünümün riskli olduğu belli” diyen Kırıkoğlu, “Yazın düşük enerji faturası ve turist girişleri ile kısa süreli rahatlama sağlansa da kışa doğru yine geçen sene gündeme gelen konuları konuşmaya başlayacağız. Ben şimdilik ihracat kaygılarıyla kontrollü gevşemeye izin verildiğini düşünüyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

‘İKİ FAKTÖR VAR’

East Capital kıdemli danışmanı Emre Akçakmak, kur artışında iki ana faktöre işaret etti.

“Birincisi, Fed’in şahinleşen duruşu ve buna bağlı olarak artan Amerikan tahvil faizlerinin gelişmekte olan piyasa kurlarına yaptığı baskı. Bu durum riskten kaçış çerçevesinde Türkiye, Şili, Kolombiya gibi kırılgan ekonomileri etkilediği gibi resesyon beklentileri ile emtia ihracatçısı, örneğin Brezilya ve Güney Afrika kurlarını da zayıflatıyor” diyen Akçakmak, ikinci faktörü şu sözlerle anlattı:

“Türkiye’ye özgü gelişmeler olarak yüksek enflasyon ile hızla kaybedilen rekabet gücü ve dış ticaret açığındaki önlenemez yükseliş. Kısa vadede etkileri yumuşatmak adına yeterli rezerviniz de yoksa evrensel ekonomi dilinde mevcut dinamiklerin neticesi kurda zayıflıktır ve şu anda bunu yasadığımızı söyleyebiliriz.”

Akçakmak, önümüzdeki dönemde ise artış hızı yavaşlayan KKM geçişi, enflasyonu artık geriden takip etmeye başlayan maaş artışları, savaş nedeni ile zayıf olması beklenen turizm sezonu ve artan kurun KKM ile yaratacağı ek maliyet ve geçişkenlik ile enflasyonda yaratması muhtemel yukarı baskının, öne çıkan risk faktörleri olacağına işaret etti.

Yorumlar (0)
24
açık
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak 03:12
Güneş 05:03
Öğle 12:36
İkindi 16:34
Akşam 19:59
Yatsı 21:42
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü